كه « ممكن » هستند و هر ممكنى بايد مؤثرى داشته باشد . به عنوان « ترجيح بلا مرجح » رجوع شود . پس تمام اين مجموعه ، به واسطه‌ى تأثير اثر يك مؤثر به وجود آمده است . اكنون مىگوئيم : مؤثر ، يا خود همين مجموعه است ، و يا چيز ديگرى خارج از اين مجموعه است . اگر خود مجموعه مؤثر باشد ، محال است ، زيرا محال است كه شيئى مؤثر در خودش باشد . و اگر مؤثر ، چيزى خارج از اين مجموعه باشد ، آن واجب خواهد بود ، پس سلسله قطع خواهد شد . و همچنين محال است كه مؤثر جزئى از مجموعه باشد ، زيرا لازم مىآيد كه شيئى هم مؤثر در خودش باشد و هم در علّتهاى غير متناهى ، و اين از بزرگترين محالات است . « 1 » تشريع تشريع در لغت يعنى قانون‌گذارى . و در اصطلاح عبارت است از : نسبت دادن قول يا فعلى به شرع ، بدون دليل معتبر . تشريع اقسام مختلفى دارد كه برخى از آنها حرام است و برخى حرام نيست . قسم حرام از تشريع آن است كه كارى را بكند كه از دين نيست با جزم به اينكه اين كار از دين است ، بنابراين ، اگر عملى را به اميد اينكه نزد شارع مطلوب است انجام داد ، يا فعلى را ترك كرد به اميد اينكه اين فعل مبغوض شارع است ، اين از قسم تشريع حرام نخواهد بود . بدعت نيز به معناى تشريع است و همان

--> ( 1 ) كشف المراد ، ص 119 ، با تصرف .